رحمه اللّه ، بودند ، و شيخ طوسى شاگرد سيد مرتضى سيد ماهيانه دوازده دينار به شيخ طوسى شهريه مىپرداخت . سيد به « ثمانينى » مشهور بود ، زيرا از هر چيز هشتاد تا داشت ، كتابخانه‌اش هشتاد هزار جلد كتاب داشت ، و عمرش هم در هشتاد سالگى به پايان رسيد . پس از وفاتش فرزند وى بر او نماز گزارد ، و نجاشى نويسندهء رجال ، غسل او را بر عهده گرفت . . . در خانه‌اش دفن گرديد ، سپس به كربلا برده شد و در نزديك قبر مطهر امام حسين ( ع ) دفن شد ، و محل قبرش آشكار و معروف است . « 1 » به هر حال اين دانشمند بزرگوار ، و به اعتراف همهء نويسندگان شيعه و سنى ، يگانهء روزگار در سال 355 ه ، چهار سال پيش از سيد رضى ، پا بدين جهان گذاشت ، همراه با سيّد رضى ، محضر بسيارى از استادان آن روزگار را درك كرد و از آنان دانش آموخت ، ليكن ، بر خلاف برادر كه جنبهء سياسى و ادبيش بر جنبهء علمى او مىچربيد ، سيّد مرتضى جنبهء علمى و فقاهتش بر جنبه‌هاى ديگرش غلبه داشت ، و چنان كه پيداست ، در سياسيت روز نقشى بر عهده نگرفته است . دكتر شيخ محمد هادى امينى مىگويد : شريف ، به حول و قوهء الهى ، اديبى استاد و برجسته ، و فقيهى متبحر ، و متكلمى حاذق ، و مفسّر قرآن و حديث بود . موقعيت علمى برادرش مرتضى مقدارى از موقعيت علمى او را پنهان ساخته بود ، چنان كه موقعيت و مقام شعرى اين يك موقعيت شعرى برادرش مرتضى را تحت الشعاع قرار داده بود ، لذا يكى از دانشمندان گفته است : اگر رضى نبود ، مرتضى از همگان شاعرتر ، و اگر مرتضى نبود رضى از همهء مردم داناتر بود . « 2 » از كسانى كه در جلسات درس و حلقات علمى و ادبى سيد مرتضى شركت مىكرد ، ابو العلاء معرى ، در همان دو سالى بود كه در بغداد

--> ( 1 ) . الفهرست ، پاورقى ص 99 . ( 2 ) . الشريف الرضى ، ص 40 .